بریستول

پنج گروه روغن‌های پایه

تمامی انواع روغن اعم از روغن‌های صنعتی، روغن‌های موتوری خودروهای سواری و دیزل از ترکیب روغن‌های پایه و مواد افزودنی تهیه می‌شوند.

روغن‌های پایه به پنج گروه تقسیم می‌شوند؛

گروه I: شامل روغن‌های پایه معدنی است که از طریق تصفیه با حلّال از نفت خام به دست می‌آیند.

گروه II: شامل روغن‌هایی است که با روش تصفیه هیدروژنی روغن‌های گروه I تولید می‌شوند.

گروه III: برای تولید این گروه از روغن‌های پایه نیز از فرآیند تصفیه هیدروژنی با دما و فشار بسیار بیشتر از فرآیند تولید روغن پایه گروه II استفاده می‌شود.

گروه IV: شامل روغن‌های پایه سنتتیک پلی‌آلفاالفین (PAO) هستند که در واحدهای پتروشیمی تولید می‌شوند.

گروه V: روغن‌های نفتیک، استرهای سنتتیک، پلی‌آلکیلن کلیکول‌ها (PAG)، فسفات استرها و... شامل گروه V هستند.

به طور کلی هر چه از گروه I به طرف IV برویم مقاومت روغن در برابر اکسیداسیون بیشتر می‌شود.

انواع روغن پایه

در حال حاضر روغن‌های موتور خودروها به سه نوع کلی تقسیم می‌شوند:

•          معدنی
•          سنتتیک
•          نیمه‌سنتتیک

روغن پایه معدنی

این روغن بیشترین استفاده را دارا بوده و شامل دو گروه روغن‌های پارافینیک و نفتیک که از تصفیه نفت خام به دست می‌آیند، می‌باشد.

الف- روغن‌های پارافینیک

این روغن‌ها هیدروکربن‌های اشباع شده‌ای هستند و متشکل از هیدروکربن‌های نرمال و ایزو می‌باشند. برای جلوگیری از تولید کریستال‌های واکس در موتور از فیلم واکس استفاده می‌شود. در مقایسه با روغن‌های نفتیک دارای خواصی مانند مقاومت بالا در مقابل اکسایش، نقطه ریزش بالاتر، شاخص گرانروی بالاتر، فراریت کمتر، نقطه اشتعال بالا و وزن مخصوص پایین می‌باشند.

ب- روغن‌های نفتیک

هیدروکربن‌های یک یا چند حلقه‌ای می‌باشد. این روغن برای محدوده دمایی کم و هنگامی که نقطه ریزش پایین مورد نیاز باشد، مخصوصاً در روغن‌های هیدرولیک، روغن سردکننده، روغن‌های تولید لایتیک و روغن‌های فلزکاری قابل استفاده می‌باشند.

روغن‌های سنتتیک

روغنی است که از ترکیبات شیمیایی پلیمریزاسیون هیدروکربن‌ها تولید می‌شود نه با تصفیه نفت خام. این نوع روغن اولین بار برای موتورهای جت به کار گرفته می‌شد که به دلیل مزایایی که این نوع روغن نسبت به نوع معدنی دارا است، در سالیان اخیر مصرف آن در خودروها نیز فزونی یافته است. روغن‌های سنتزی، انواع مختلف با مواد تشکیل‌دهنده متفاوتی دارند که این امر آن‌ها را از لحاظ کیفیت و نوع مصرف نیز با یکدیگر متمایز می‌سازد. از بین صدها نوع روغن سنتزی با فرمولاسیون‌های مختلف که هریک محاسن و معایبی را نیز دارا هستند، نوعی که بر پایه پلی آلفا اولفین‌ها ساخته می‌شود و مقدار کمی هم استر در خود دارد، دارای کارآیی و مقبولیت بیشتری است.

از مزیت‌های اکثر روغن‌هی سنتتیک می‌توان موارد زیر را ذکر کرد:

•          کاهش مصرف روغن به دلیل عمر بیشتر آن
•          غیر خورنده و غیر سمی بودن
•          تبخیر شوندگی پایین
•          دمای سوختن بالا
•          مقاومت در برابر اکسایش بالا
•          کاهش مصرف سوخت تا 4/2 درصد
•          نقطه روان شدن پایین
•          قابلیت استفاده از روغن‌هایی با گستره گرانروی زیاد بدون نگرانی از شکست پلیمرها.

عیب این نوع روغن‌ها، قیمت بالای آن‌ها است.

روغن‌های نیمه‌سنتتیک

مخلوطی از روغن‌های سنتتیک و معدنی است. این نوع روغن، کیفیت روغن‌های سنتتیک را ندارد اما در شرایط سخت، نظیر دماهای بالا و یا بار زیاد عملکرد بهتری نسبت به نوع معدنی دارا است و قیمت آن فقط کمی بیشتر از روغن‌های معدنی است.